soru sorasın ki cevap bulasın

Kayıt Ol! Kayıt olduğunuzda sorduğunuz soruları takip edebilir
ve bilge üye olma şansını elde edebilirsiniz

Tüm Sorular (Alfanumerik Liste)

Soru:

Enerji piramidi nedir?

Soruyu soran: Misafir | Tarih: 2007-05-30 | Okunma sayısı: 5155

Soruya verilen cevaplar:

user avatar

Ekosistemlerdeki tüm canlıların bir besin zinciri ile birbirlerine bağlı oldukları söylenebilir. Yani canlılar birbirlerinin besinidirler. Canlıları kendilerine yaşamları için gerekli enerjiyi sağlama biçimlerine göre bir piramite yerleştirirsek, bu piramidin tabanına bitkiler tekabül eder.
 Bitkiler güneş enerjisini kullanarak fotosentez yoluyla kendilerine karbonhidrat sağlarken diğer canlılar için gerekli olan enerjiyi de üretmiş olurlar. Yani bitkiler tüm canlılar için üretici bir roldedirler. Bitkilerde depolanan enerji, besin zinciri ile tüm canlılara aktarılmaktadır. İşte bu besin zincirinin birinci halkasını ve yukarıda sözünü ettiğimiz piramidin tabanını oluşturan canlılara (çiçekli bitkiler, mikroskobik algler vb) enerji üretimindeki rolleri açısından üreticiler diyoruz.
Üreticilerden sonra birincil tüketiciler gelmektedirler. Bunlar koyun, sığır, fil, tavşan gibi yalnızca bitkilerle beslenen hayvanlardır. Birincil tüketicilerle beslenen hayvanlara ikincil tüketiciler (aslan, kaplan, kurt gibi etoburlar), ikincil tüketicilerle beslenen hayvanlara da üçüncül tüketiciler (örneğin küçük etoburlarla beslenen yırtıcı kuşlar vb) diyoruz. Asalak olarak yaşayan tüm canlılar da bu tüketici gruplardan birisine dahildirler.
Ölü hayvan ve bitkilerin çürüyüp ayrışmasını ve dokularındaki minerallerin ve inorganik maddelerin toprağa karışıp yeniden 'devri daim' e girmesini sağlayan canlılara (bir kısım bakteriler ve miroskobik mantarlar) da ayrıştırıcılar diyoruz.
Yukarıda gösterilen besin zincirindeki en önemli halkanın, isimlerinden de anlaşılabileceği gibi üreticiler olduğu apaçık. En sonuncu halka olan ayrıştırıcılara gelince, üreticiler kadar göze çarpmamakla beraber onların da besin zincirindeki rolleri aynı derecede önemli. Çünkü onlar yaşamın hammaddeleri olan inorganik maddeleri toprağa geri döndürüyorlar. Üreticiler ve ayrıştırıcılar olmaksızın yerküremizde yaşam mümkün olmazdı.
Peki ya tüketiciler? Onlar, esas olarak, yaşamın sürdürülmesinde zorunlu unsurlar değildirler. Ancak içinde bulundukları ekosisteme bağlı olarak pratikte onların da bazan önemli rolleri olabilir. Özellikle birincil tüketicileri olmayan bir ekosisteme rastlamak herhalde çok zordur. Ondan sonra gelen ikincil ve üçüncül tüketiciler olmadan da ekosistemler varlıklarını sürdürebilirler.
Her şeyi yiyen, tüketicinin de tüketicisi olan biz insanlar ise canlılığın sürdürülmesi açısından ekosistemde hiç de vazgeçilmez değiliz. İnsanın olmadığı bir dünya ve ekosistem vardı ve var olabilir de, ancak zincirdeki öteki halkaların bir kısmı olmadan ne canlılık ve ne de bunu yansıtan bir ekosistem söz konusudur. Bizim ekosistemdeki önemimiz(!) şuradan gelmektedir ki, ait olduğu ekosistemi yok etme yeteneği olan tek canlı türü sadece biziz.

Bu soruyu cevaplayın

Yeni bir soru sorun